Ana Sayfa / Hurma Hakkında / Hadis-i Şeriflerde Hurma

Hadis-i Şeriflerde Hurma

Hurmanın Önemi İle İlgili Hadis-i Şerifler


· Peygamber Efendimiz (asm) döneminde insanlar uzun zaman yiyecek bulamazlardı. Sadece hurma yerler, su içerlerdi. Ama hasta olmazlardı. Sahabi Hz. Aişe validemize "Efendimiz zamanında evinizde ne yer ne içerdiniz" diye sormuş. Hz. Aişe validemiz de şu ibretlik cevabı vermiş; "Evimizde bazen iki üç ay geçerdi de ateş yanmazdı, 'Esvedan(iki siyah)' yani hurma yiyip su içerdik."(Buhari, hibe 1; Müslim, Zühd 28) İşte Resul-u Ekrem (asm) Efendimizin hanesinde, aylarca sadece hurma yemekle hayatlarını devam ettiriyorlar.

· Bir hadis-i şeriflerinde de Peygamber Efendimiz (asm) hurmanın doyuruculuk ve kifayetini anlatmak için Hz. Aişe'ye "Ya Aişe evinde hurma olmayanlar açtırlar" (Müslim,et'ime 153; Darimi,et'ime 26) buyurmuştur. Bu sözü iki veya üç defa tekrarlamıştır. Bunu hurma tüketmeyince tüm zorunlu gıdaları almış olmak zordur şeklinde de anlayabiliriz. Hurma özellikle sütle tüketildiğinde daha etkili ve faydalıdır.

hadislerde hurma · Efendimiz Aleyhissalâtu Vesselâm, hurma ile süte "atyabân" derdi yani "iki en güzel şey" demektir. (Hakim, el-Müstedrek 4/119)

· Resulullah (SAV), namaz kılmazdan önce birkaç taze hurma ile orucunu açardı. Eğer taze hurma yoksa kuru hurma ile açardı. Eğer kuru hurma da bulamazsa birkaç yudum su yudumlardı. (Ravi : Enes (R.A))

· Resulullah (SAV)`ı salatalıkla birlikte taze hurma yerken gördüm.(Abdullah İbnu Cafer (R.A.))

· Resulullah (SAV) kavunu taze hurma ile yer ve: "Bunun hararetini şunun serinliğiyle, şunun serinliğini de bunun hararetiyle kırıyoruz!" buyururdu. (Ravi : Aişe (R.A))

· Resulullah (SAV), bir miktar arpa (ekmeği) aldı. Üzerine bir hurma koydu ve: "Bu şuna katıkdır!" buyurdu. (Ravi : Yusuf İbnu Abdillah İbni Selam (R.A.))

· Resulullah (SAV), Ramazan bayramında, sayıca tek olan birkaç hurma yemedikçe namaza gitmezdi. (Ravi : Enes (R.A.))

· Resulullah (SAV) yanımıza girdi. Biz kendilerine tereyağı ve hurma ikram ettik. Aleyhissalatu vesselam yağla hurmayı severdi. (Ravi : Büsr es-Sülemi`nin iki oğlu (R.A.))

· "Bazı aylar olurdu, hiç ateş yakmazdık, yiyip içtiğimiz sadece hurma ve su olurdu. Ancak, bize bir parçacık et getirilirse o hariç." (Diğer bir rivayette: "Resulullah ölünceye kadar Muhammed ailesi buğday ekmeğini üst üste üç gün doyuncaya kadar yememiştir." denmiştir. Bir diğer rivayette: "Muhammed (as) bir günde iki sefer yedi ise, biri mutlaka hurma idi." denmiştir) (Ravi : Aişe (R.A))

· Aişe (R.A) : Annem, Resulullah (SAV)`la evleneceğim zaman beni şişmanlatmak istedi. Ancak bana hurma ile birlikte salatalık yedirinceye kadar arzu ettiği diğer şeylerden (ilaçlardan) hiçbirine icabet edemedim. O ikisinden (muntazaman yemeye devam edince) güzel bir şişmanlık kazandım.



Acve Hurması İle İlgili Hadis-i Şerifler


acve hurma
· Ebu Hureyre'den rivayetle; "Acve denen hurma cennetdendir ve zehire karşı şifadır." (Tirmızi,tıb 22)

· Hz. Aişe (RA)'dan rivayetle ; "Resulullah (sav) buyurdular ki: "(Medine'nin necd cihetinde yer alan) Aliye acvesinde şifa vardır. O sabahın ilk vaktinde (yenirse) panzehirdir."

· Sa'd bin ebi Vakkas rivayet ediyor; Resulullah (s.a.v) şöyle buyurdular: "Kim sabah aç karnına yedi tane acve hurması yerse o gün ona ne sihir ne de zehir tesir eder." Başka bir rivayette "zehir ve sihir zarar vermez".

· Yine başka bir rivayette "Aç karnına hurma yiyiniz zira aç karnına yenen hurma asalakları öldürür." (Buhari,et'ime43; Müslim,et'ime 154)

· Sâd İbn-i Ebî Vakkas (r.a.) hasta olduğunda Resûlûllah (s.a.v.) Efendimiz hasta zi­yaretine giderler. "Mübarek ellerini göğsüme koydu. Hatta ben mübarek elinin soğukluğunu kalbimde hissettim. Sonra -"Sen kalp hastalığına yakalanmışsın! Sakif'in kardeşi Haris İbn-i Kelede'ye git. Tedavi ol. O tabib birisidir. Medine'nin Acve hurmasından yedi tane alsın, onları çekirdekleri ile beraber dövsün (öğütsün) sonra onu süt ile yağ ile sulandırarak sana yedirsin." Sâd (r.a.) böylece bu hastalıktan kurtulmuştur.



Yaş-Taze Hurma ile İlgili Hadis-i Şerifler


· Resûlûllah (S.A.V) Efendimiz - "Kadınlarınıza loğusa döne­minde hurma yediriniz. Kim loğusalığında hurma yerse onun çocuğu AKILLI ve AĞIR­BAŞLI olur. Çünkü hurma Hz. Meryem'in loğusalığındaki yiyeceği idi. (Hz. Meryem vali­demize Allah (C.C.) kuru bir hurma ağacından onu vermişti). Şayet (loğusa için) hurmadan daha iyi bir yiyecek olsa idi Allah (C.C.) Onu Meryem'e ikram ederdi." buyurarak hurmanın önemini belirtmişlerdir.

· Resulullah (SAV), namaz kılmazdan önce birkaç taze hurma ile orucunu açardı. Eğer taze hurma yoksa kuru hurma ile açardı. Eğer kuru hurma da bulamazsa birkaç yudum su yudumlardı. (Ravi : Enes (R.A))

· Resûlûllah (S.A.V) Efendimiz "En hayırlı hurmanız 'berni' dir. Onda şifa vardır hastalığa (yol açacak bir şey) yoktur." (el-Hakim, el-müstedrek 4/226)



Yeni Doğan Çocuğa Tahnik (damağına tatlı bir şey sürme) Yapma


· Abdullah İbnu Ebi Talha`yı doğduğu zaman Resulullah (SAV)`a götürdüm. Bebek bir bez içerisinde idi. Vardığımızda Resulullah (SAV) devesine katran sürüyordu. "Beraberinde hurma da getirdin mi?" diye sordu, "Evet" dedim ve birkaç tane hurma verdim. Onları ağzında çiğnedi, sonra çocuğun ağzını açtı. Ağzına tükrüğü püskürttü. Bebek, yalamaya başladı. Bunun üzerine Resulullah (SAV) "Ensar`ın hurma sevgisine bakın (doğar doğmaz başlıyor)" diye latife etti ve çocuğu Abdullah diye isimledi. (Ravi : Enes (R.A)) (Hadisin metni; Müslim`deki metindir.)

· Mekke`de Abdullah İbnu Zübeyr (ra)`e hamile kalmıştım. Doğum yaklaşmıştı ki, Mekke`yi terkettim ve Medine`ye geldim, Kuba`ya indim. Abdullah`ı orada dünyaya getirdim. Doğunca, bebeği alıp Resulullah (SAV)`a götürdüm, kucağına bıraktım. Resulullah (SAV) bir hurma istedi, ağzında çiğneyerek ezdikten sonra, tükrüğünden çocuğun ağzına bıraktı. Abdullah`ın midesine ilk inen şey Resulullah (SAV)`ın mübarek tükrükleri idi. Sonra (yumuşattığı o) hurma ile çocuğun damağım oğdu, hakkında bereketle dua etti ve Abdullah ismini verdi. Müslüman aileden ilk doğan çocuk bu idi. (Medine`de bütün Müslümanlar) onun doğumuna çok sevindiler. Çünkü "Yahudiler size sihir yaptılar, asla doğum yapamayacaksınız" diye bir şayia çıkarılmıştı." (Ravi : Esma Bintu Ebi Bekr (R.A.))

· Bir oğlum doğmuştu. Hemen Resulullah (SAV)`a getirdim, İbrahim ismini verip bir hurma ile tahnikde bulundu. Sonra da "Mübarek olsun" diye dua buyurdu ve çocuğu bana geri verdi. Bu çocuk, Ebu Musa`nın en büyük evladı idi. (Ravi : Ebu Musa (R.A.))



hadislerde hurma ağacı

Hurma Ağacı ile İlgili Hadis-i Şerifler


· Hz. Peygamber (SAV) şöyle buyurmuştu: "Mü`min, yaprağını hiç dökmeyen yeşil bir ağaca benzer." Halk falanca ağaç, fişmekanca ağaç diye taliminde bulundular, (fakat isabet ettiremediler). Ben, "Bu, hurma ağacıdır" demek istedim, ancak (yaşım küçük olduğu için) utandım. Sonra Hz. Peygamber (SAV): Bu hurma ağacıdır" diye açıkladı. (Ravi : İbnu Ömer (R.A))

· Resulullah (SAV): "Allah`ın hoş bir sözü; kökü sağlam, dalları göğe doğru olan -Rabbinin izniyle her zaman meyve veren- hoş bir ağaca benzeterek nasıl misal verdiğini görmüyor musun?" (İbrahim, 24-25) ayetinde zikredilen ağaç hakkında: "O hurma ağacıdır" buyurdu. Ve müteakip ayette ifade edilen kötü ağacı da hanzale`ye (zakkum, Ebu Cehil karpuzu da denir, mercimek ağacıdır) benzetti. Ayet şöyle: "Çirkin bir söz de yerden koparılmış, hiç bir sebatı olmayan kötü bir ağaca benzer" (İbrahim, 26). (Ravi : Enes İbnu Malik (R.A.))

· Resulullah (SAV) bir hurma kütüğüne dayanarak hitapta bulun(ur)du. (Duyulan ihtiyaç üzerine) ona bir minber yaptılar, onun üzerinde hutbe vermeye başladı. Hurma kütüğü (Aleyhissalatu vesselam`ın kendisini terketmesi üzerine) bir deve inleyişi gibi inleyip ağlamaya başladı. Bunun üzerine Resulullah (SAV) minberden inip kütüğü meshedip okşadı. Kütük inlemeyi bırakıp sükunet buldu. (Ravi : Enes (R.A.))





İÇİNDE HURMA GEÇEN MUHTELİF HADİS-İ ŞERİFLER


Hurma ile ilgili Hadis-i Şerif'lerden sonra içinde hurma geçen farklı hadis-i şerifleri konularına ve ravilerine göre derledik.

Konu: Ölümden Sonrası Hakkında
Ravi : İbnu Abbas (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) (bir gün) iki kabre uğradı ve: "(Bunlarda yatanlar) azab çekiyorlar. Azabları da büyük bir günahtan değil" buyurdular. Sonra sözlerine şöyle devam ettiler: "Evet! Biri, nemimede (laf getirip götürmede) bulunurda. Diğeri de idrar sıçrantısına karşı korunmazdı." Aleyhissalatu vesselam sonra yaş bir hurma dalı istedi, ikiye böldü. Birini birinin üzerine dikti, birini de öbürünün üzerine dikti. Sonra da: "Belki bunlar yaş kaldıkça azapları hafifler" buyurdular.

Konu: Riba İle İlgili Hükümler
Ravi : Ebu Said (R.A)
Hadis : Resulullah (SAV) zamanında bize bayağı hurma veriliyordu. Bu muhtelif cins kuru hurmanın bir karışımı idi. Bu bayağı hurmanın iki ölçeğini bir ölçek iyi hurma mukabilinde satıyorduk. Bu tarz Hz. Peygamber (SAV)`in kulağına ulaşınca şöyle buyurdu: "İki ölçek hurmaya bir ölçek hurma, iki ölçek buğdaya bir ölçek buğday iki dirheme bir dirhem olmaz."

Konu: Meyvelerin Ve Ekinlerin Satışına Dair
Ravi : Sehl İbnu Ebi Hasme (R.A)
Hadis : Hz. Peygamber (SAV) yaş hurmayı kuru hurma ile değiştirmeyi yasakladı ve "Bu riba`dır, buna müzabene denir" buyurdu. Ancak ariyye satışını bundan istisna etti. Ariyye bahçe sahibinin ayırdığı bir veya iki hurma ağacıdır. Onların başındaki meyvenin kuruyunca ne kadar olacağını göz kararıyla tahmin eder. Bunun bedelince yaş hurma (satın alıp) yer" (Tirmizi bir başka rivayette şu ilaveyi kaydeder: "Resulullah (SAV) yaş üzümü kuru üzümle her meyveyi, meyve cinsinden tahmini karşılığıyla satmayı yasakladı." Yahya İbnu Said ariyye`yi şöyle açıkladı: "Kişinin ailesine yedirmek maksadıyla birkaç hurma ağacının yaş meyvesini, - miktarını tahmin yoluyla takdir edip - kuru hurma karşılığında satın almasıdır.")

Konu: Bey`u`l-Garar Ve Diğerleri Hakkında
Ravi : Cabir (R.A)
Hadis : Resulullah (SAV) miktarı bilinmeyen kuru hurma yığınını, miktarı belli kuru hurma ile satmayı yasakladı.

Konu: Meyvelerin Ve Ekinlerin Satışına Dair
Ravi : Ebu Sa`id (R.A)
Hadis : Hz. Peygamber (SAV) müzabene ve muhakala`yı yasakladı. Müzabene, yeni meyvenin daha hurma, ağacının başında iken satın alınmasıdır. İmam Malik "... kuru hurma vererek" ziyadesini kaydetti. Muhakala da buğday karşılığında tarlanın kiralanmasıdır.

Konu: Riba İle İlgili Hükümler
Ravi :
Hadis : Bir rivayette de şöyle gelmiştir: Hz. Bilal (ra), Resulullah (SAV)`a, (iyi cins bir hurma olan) berni hurması getirmişti. "Bu nereden?" diye sordu. Bilal (ra): "Bizde adi hurma vardı. Resulullah (SAV)`ın yemesi için ondan iki ölçek vererek bundan bir ölçek satın aldık" dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber (SAV): "Eyvah! Bu ribanın ta kendisi, eyvah bu ribanın ta kendisi, sakın öyle yapma. Şayet iyi hurma satın almak istersen elindekini ayrıca sat. Sonra onun parasıyla iyi hurmayı satın al" dedi.

Konu: Haram Ve Helal Olan Şıralar
Ravi : Cabir (R.A)
Hadis : Resulullah (SAV) kuru üzümle hurmanın, taze hurma ile hurmanın karıştırılmasını yasakladı ve dedi ki: "Kuru üzümle hurmayı, koruk hurma ile olgun hurmayı karıştırarak birlikte nebiz kurmayın."

Konu: Tasadduk Ve İnfaka Teşvik
Ravi : Avf İbnu Malik (R.A)
Hadis : Resulullah (SAV), bir gün elinde asası olduğu halde çıktı. Adamın biri çürüklü bir hurma salkımı asmış idi. Aleyhissalatu vesselam salkıma değneğini dürtüyor ve: "Bu sadakanın sahibi, keşke bundan daha iyisini tasadduk etmek isteseydi. Bu sadakanın sahibi, Kıyamet günü çürük hurma yiyecek" diyordu.

Konu: Mescidlerin İnşa Edilmesi
Ravi : Abdullah İbnu Ömer (R.A)
Hadis : Mescid, Resulullah Aleyhissalatu vesselam zamanında kerpiçten yapılmıştı. Tavanı hurma dallarıyla örtülmüştü. Direklerini hurma kütükleri teşkil ediyordu. Hz. Ebu Bekr (ra) buna (gerek tezyin ve gerekse tevsi yönüyle) hiçbir ilave getirmedi. Hz. Ömer (ra), (enini boyunu) artırarak mescidi, Resulullah devrindeki tarz üzere [kerpiç ve hurma dallarıyla] yeniden inşa etti. Onu esaslı şekilde Hz. Osman (ra) (hem tezyin hem tevsi yönleriyle) değiştirdi ve pek çok ilavelerde bulundu. Duvarlarını nakışlı taşlarla ve kireçle inşa etti. Direklerini de nakışlanmış taşlardan yaptı. Tavanını da (pek kıymetli olan) sac ağacından yaptı.

Konu: Riba İle İlgili Hükümler
Ravi :
Hadis : Müslim`in bir diğer rivayeti şöyledir: "Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpayla, hurma hurma ile, tuz tuzla başbaşa misliyle, peşin olarak satılır. Kim artırır veya artırılmasını taleb ederse ribaya girmiştir. Bu işte alan da veren de birdir." Yine Müslim`de Ebu Hüreyre`nin bir rivayetinde "cinsleri farklı ise müstesna" denir.

Konu: Haram Ve Helal Olan Şıralar
Ravi : Ebu Katade (R.A)
Hadis : Resulullah (SAV) buyurdular ki: "Çağala hurma ile olgun hurmadan beraber nebiz yapmayın. Olgun hurma ile kuru üzümden de beraber nebiz yapmayın. Herbirinden ayrı ayrı nebiz yapın."

Konu: Resulullah (SAV) Ve Ashabının Yaşayışlarında Fakr
Ravi : Ali (R.A)
Hadis : Evimden soğuk bir günde çıktım. Çok açtım, (yiyecek) bir şey arıyordum. Bir yahudiye rastladım, bahçesinde çıkrıkla sulama yapıyordu. Duvardaki bir açıklıktan adama baktım. "Ne istiyorsun ey bedevi, kovasını bir hurmaya bana su çeker misin?" dedi. Ben de: "Evet! ama kapıyı aç da gireyim!" dedim. Adam kapıyı açtı, ben girdim, bir kova verdi. Su çekmeye başladım. Her kovada bir hurma verdi, iki avucum hurma ile dolunca kovayı bıraktım ve bu bana yeter deyip hurmaları yedim, sudan içip sonra mescide geldim.

Konu: Nisa Suresi
Ravi : Aişe (R.A)
Hadis : Bir adamın yanında yetime bir kız vardı. Onu kendisine nikahladı. Kızın meyve veren bir hurma ağacı vardı. Kız, o hurma ağacında olsun, adamın başka malında olsun ona ortaktı. Adam kızı kendisi için tutuyor, kıza kendisinden (mehir olarak) bir şey vermiyordu. Bunun üzerine şu ayet indi: "Eğer velisi olduğunuz mal sahibi yetim kızlarla evlenmekle onlara haksızlık yapmaktan korkarsanız, onlarla değil, hoşunuza giden başka kadınlarla iki, üç ve dörde kadar evlenebilirsiniz..." (Nisa, 3)

Konu: Ganimetler Ve Fey
Ravi : İbnu Ömer (R.A)
Hadis : Resulullah (SAV) Hayber mahsulünden her sene zevcelerine yüz vask veriyordu. Bunun seksen vaskı hurma, yirmi vaskı arpa idi. Hz. Ömer (ra) halife olunca, Hayber`den Yahudileri çıkardığı zaman orayı taksim etti ve Resulullah (SAV)`ın zevcelerini muhayyer bıraktı. Dileyene arazi ve (sulama) suyu verecek, dileyene de eskiden olduğu şekilde belli miktardaki vaskı verecekti. Bazıları arazi ve suyu tercih etti -ki Hz. Aişe ve Hafsa (ra) bu gruptandı- bir kısmı da kendilerine hurma verilmesini tercih etti.

Konu: Riba İle İlgili Hükümler
Ravi : Ebu Ayyaşın (R.A)
Hadis : Ebu Ayyaşın - ki ismi Zeyd`dir - anlattığına göre: "Sa`d İbnu Ebi Vakkas (ra)`a, beyaz buğday mukabilinde kabuksuz arpa satın almanın hükmünü sorar. Sa`d (ra) kendisine: "Hangisi daha kıymetli? diye sorar. Zeyd: "Beyaz buğday" der. Sa`d onu bu işten men eder ve der ki: "Ben Resulullah (SAV)`ı kuru hurmayı taze hurma mukabilinde satın alma hakkında sorulduğu zaman işitmiştim. Resulullah (SAV) bunu sorana: "Taze hurma kuruyanca ağırlığını kaybeder mi?" dedi. Adam "evet" cevabını verince, Resulullah (SAV) onu bu işten men etmişti."

Konu: Muhtelif Nev`de Hadisler
Ravi : Rafi İbnu Hadic (R.A)
Hadis : Resulullah (sa) Medine`ye geldiğinde Medineliler hurma telkih ediyorlardı: "Ne yapıyorsunuz?" diye onlara sordu. Medineliler: "Bu, eskiden beri yapmakta olduğumuz bir şey!" deyip (açıkladılar). Aleyhissalatu vesselam da: "Eğer bunu yapmasanız belki de sizin için daha iyi olur!" buyurdular. Bunun üzerine Medineliler o işi bıraktılar. hurma ağaçları (o yıl çağla) döktü (ve meyve tutmadı). Durum Aleyhissalatu vesselam`a haber verilince şöyle buyurdular: "Bilin ki, ben bir beşerim. Size dininizle ilgili bir emirde bulunursam onu derhal alın. Eğer kendi re`yime dayanan bir şey emredersem, bilin ki ben bir insanım!"

Konu: Hamrın Tahrimi Ve Yapıldığı Maddeler
Ravi : Ebu Hüreyre (R.A)
Hadis : Resulullah (SAV) buyurdular ki: "Hamr şu iki ağaçtandır: hurma ve asma."

Konu: Minder Ve Yastıklar
Ravi : Aişe (R.A)
Hadis : Resulullah (SAV)`ın minderi deridendi ve içi hurma lifiyle dolu idi.

Konu: Yeme Adabı
Ravi : Enes (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV)`ı çömelir vaziyette durup hurma yerken gördüm.

Konu: Tasadduk Ve İnfaka Teşvik
Ravi : Adiyy İbnu Hatim (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV): "Yarım hurma ile de olsa kendinizi ateşten koruyun" buyurdu.

Konu: Bazı Vesilelerle Yenen Yemekler
Ravi : Enes (R.A.)
Hadis : Safiyye Bintu Huyeyy`in nikahında Resulullah (SAV) sevik ve hurma ile ziyafet verdi.

Konu: Haram Ve Helal Olan Şıralar
Ravi : Aişe (R.A)
Hadis : Biz, Resulullah (SAV) için kuru üzümden nebiz kurardık, içerisine de hurma atardık.

Konu: Cuma Ve Bayramın Aynı Güne Rastlaması
Ravi : Enes (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV), Ramazan bayramında, sayıca tek olan birkaç hurma yemedikçe namaza gitmezdi.

Konu: Tasadduk Ve İnfaka Teşvik
Ravi :
Hadis : Bir rivayette de: "Sizden kim, bir yarım hurma ile de olsa ateşten korunabilirse, bunu yapsın" buyurmuştur.

Konu: Mescidlerin İnşa Edilmesi
Ravi : Enes (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) Medine`ye geldiği zaman, Medine`nin yüksek kısmında, kendilerine Beni Amr İbni Avf denen bir kabileye indi. Onların yanında ondört gece kaldı. Sonra Beni Neccar`a haber gönderdi. Onlar kılınçlarını kuşanmış olarak geldiler. Ben (şu anda) Resulullah (SAV)`ı devesi üzerinde Ebu Bekr`i de terkisinde, Beni Neccar`ın ileri gelenleri etraflarını sarmış olarak görür gibiyim. Aleyhissalatu vesselam, (yükünü) Ebu Eyyub el-Ensari`nin evinin avlusuna indirdi. "Ey Beni Neccar!" buyurdular, "şu bahçenin fiyatında pazarlık edelim!" buyurdu. Onlar: "Hayır! dediler. Vallahi biz senden onun bedelini istemiyoruz, Allah`tan istiyoruz!" Bu arsada hurma ağaçları, müşriklere ait kabirler ve bazı yıkıntılar vardı. Resulullah (SAV) hurma ağaçlarının kesilmesini, müşrik kabirlerinin kaldırılmasını, harabelerin de düzlenip arazinin tesviyesini emretti. hurma kütükleri mescidin kıble tarafına (direkler halinde) dizildiler, kapının iki yanı taşla örüldü. (Bu inşaat devam ederken Müslümanlar) şu beyti terennüm ediyorlardı, Resulullah da onlara katılıyordu: "Ey Rabbimiz, ahiret hayrından başka hayır yok! Öyleyse muhacir ve ensara yardım et!"

Konu: Tasadduk Ve İnfaka Teşvik
Ravi : Cabir (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV), hurma mahsulünden her on vask miktara, fakirler için, bir salkım hurmanın mescide asılmasını emretti.

Konu: İstincanın Adabı
Ravi : Ümeyme Bintu Rukiyye (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV)`ın karyolasının altında bulundurduğu hurma kütüğünden bir çanağı vardı. Geceleyin ona küçük abdest bozardı.

Konu: Riba İle İlgili Hükümler
Ravi :
Hadis : Ebu Davud`un diğer bir rivayetinde: "Hz. Peygamber (SAV), taze hurmayı kuru hurma ile veresiye satmayı yasakladı" denir."

Konu: Lukata (Buluntular) Hakkında
Ravi : Ebu Hureyre (R.A.) ve Enes (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) yolda giderken bir hurma tanesine rastlamıştı. "Eğer sadakadan (düşmüş) olacağından korkmasaydım bunu yerdim!" buyurdular.

Konu: Yeme Adabı
Ravi :
Hadis : Ebu Davud`dan gelen diğer bir rivayette: "Resulullah`a bayat bir hurma getirilmişti. Kurtları çıkarmak için kontrol etmeye başladı.

Konu: Meyvelerin Ve Ekinlerin Satışına Dair
Ravi : İbnu Ömer (R.A.)
Hadis : Hz. Peygamber (SAV) şöyle emretti: "Ağaçların üzerinde o yılın meyve" leri (olgunlaşmaya) salih olduğu (kızarmak, sararmak suretiyle) zahir olana kadar, meyveleri satmayın. Yaş hurmayı kuru hurma karşılığında da satmayın." Yüce Abdullah İbnu Ömer, Zeyd İbnu Sabit`in şöyle dediğim rivayet etmiştir: Resulullah (SAV) yaş hurmayı kurusu ile değiştirmeyi yasakladıktan sonra, ariyyenin (muayyen bir ağacın başındaki yaş hurmayı) yerdeki yaş veya kuru hurma ile tebdiline müsaade buyurdu. Bu çeşit bir değiş tokuşa başka alım-satımlarda müsaade buyurmadı." İbnu Ömer`e meyvenin salih olarak ortaya çıkması nedir? diye sorulunca şu cevabı verirdi: "Meyvenin afete uğrayarak zarar görme tehlikesini atlatmasidir."

Konu: Fıtır Sadakası
Ravi : İbnu Ömer (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) sadaka-i fıtrı, müslümanlardan büyük-küçük, kadın-erkek, her bir hür ve köle üzerine bir sa` hurma veya bir sa` arpa olarak farz kıldı."

Konu: Yeme Adabı
Ravi : Enes (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) buyurdular ki: "Bir avuç çürük hurma ile de olsa akşam yemeği yeyin. Zira akşam yemeğinin terki ihtiyarlık sebebidir."

Konu: Resulullah (SAV) Ve Ashabının Yaşayışlarında Fakr
Ravi : Nu`man İbnu Beşir (R.A.)
Hadis : Hz. Ömer (ra) insanların nail oldukları dünyalıktan söz etti ve dedi ki: "Gerçekten ben Resulullah (SAV)`ın bütün gün açlıktan kıvrandığı halde, karnını doyurmaya adi hurma bile bulamadığını gördüm."

Konu: Mehrin Miktarı
Ravi : Cabir (R.A.)
Hadis : Yine Ebu Davud`un Cabir`den yaptığı bir diğer rivayette: "Resulullah: "Kim mehir olarak bir avuç kavud veya hurma verirse kadını kendine helal kılmış olur" buyurmuştur.

Konu: Resulullah (SAV) Ve Ashabının Yaşayışlarında Fakr
Ravi : Enes (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV)`a arpa ekmeği ile kokusu değişmiş erimiş yağ getirmiştim. (Bir seferinde) şöyle söylediğini işittim: "Muhammed ailesinde, dokuz kadın bulunduğu bir zamanda, ne bir sa` hurma, ne de bir sa` hububat gecelememiştir."

Konu: Haram Ve Helal Olan Şıralar
Ravi : Aişe (R.A)
Hadis : Ben bir avuç kuru üzüm, bir avuç da hurma alıyor, bunları bir kaba koyuyor, parmaklarımla ovup sonra da (elde edilen şırayı) Resulullah`a içiriyordum.

Konu: Bakara Suresi
Ravi : Bera (R.A.)
Hadis : "İğrenmeden alamayacağınız pis şeyleri vermeye kalkmayın.. (Bakara, 267) mealindeki ayet biz ensar hakkında indi" dedi ve anlattı: "Biz hurma yetiştiren kimselerdik. Herkes, hurmasından az veya çok oluşuna göre tasadduk ederdi. Bu cümleden olarak, kişi bir iki hurma salkımı getirir onu mescide asardı. Mescidde kalan Ehl-i Suffa`nın yiyeceği yoktu. Bunlardan biri acıktığı zaman, salkıma gelir, sopasıyla vurur, ondan bir miktar hurma düşürür ve yeredi. Hayrı düşünmeyenlerden bazıları, içerisinde kalitesiz hurmaların çokça bulunduğu salkımlardan, bazıları kırık adi salkımlardan getirip asıyordu. Bunun üzerine Cenab-ı Hakk şu ayeti indirdi: "Ey iman edenler: Kazandıklarınızın temizlerinden ve size yerden çıkardıklarımızdan sarfedin; iğrenmeden alamıyacağınız pis şeyleri vermeye kalkmayın. Allah`ın müstağni ve övülmeye layık olduğunu bilin." Resulullah (SAV) ayeti şöyle açıkladılar: "Sizden biri, sadaka olarak verdiği şeyin benzeri, kendisine verildiği takdirde onu istemeye istemeye, utanarak alacağı şeyden almamasına dikkat etsin." İbnu Abbas der ki: "Bundan sonra hepimiz, sahib olduğumuz şeylerin iyilerinden verir olduk." Hadisi, Tirmizi rivayet eder ve sahih olduğunu belirtir (Tefsir, (2990). Hadisi ibnu Mace, Zekat`ın 19, (1822)babında kaydeder.

Konu: Haram Ve Helal Olan Şıralar
Ravi : Enes İbnu Malik (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) çağala hurma ile olmuş hurmanın karıştırılıp (nebiz yapılmasını) sonra da bunun içilmesini yasakladı. Şarap haram edildiği zaman (Arapların) içeceklerinin tamamını nerdeyse bu teşkil ediyordu.

Konu: Sütü Hayvanın Memesinde Bekletmeye Dair
Ravi :
Hadis : Buhari`nin bir başka rivayetinde "...Memnun kalırsa hayvanı tutar, memnun kalmazsa iade eder. İade ettiği takdirde sağdığı süt için bir sa` kuru hurma verir" denmektedir.

Konu: Haddü`l Hamr
Ravi : Enes (R.A.)
Hadis : Resullullah (SAV), hamr için, hurma dalları ve nalınlarla hadd vurdu. Hz. Ebu Bekir (ra) kırk darbeyle hadd vurdu

Konu: Fıtır Sadakası
Ravi : Ebu Said (R.A.)
Hadis : Biz sadaka-i fıtr bir sa` yiyecek veya bir sa` arpa veya bir sa` hurma veya bir sa` ekit (denen yoğurt kurusu) veya bir sa` kuru üzümden çıkarırdık.

Konu: Nikah Akdi
Ravi : Cabir (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) ve Hz. Ebu Bekr (ra) zamanında bir avuç hurma ve un mukabilinde birkaç gün boyu devam eden mut`a nikahı yapardık. Bu hal, Hz. Ömer (ra)`in Amr İbnu Hureys hadisesi vesilesiyle mut`ayı yasaklamasına kadar devam etti.

Konu: İstincanın Adabı
Ravi : Abdullah İbnu Cafer (R.A.)
Hadis : Bir gün Resulullah (SAV) beni, bineğinin terkine bindirdi. Bana halktan kimseye söylemiyeceğim bir sözü sır olarak söyledi. Resulullah (SAV)`ın kaza-ı hacet için perdelendiği şeylerin O`na en hoş geleni ya bir tümsek veya bir hurma kümesiydi.

Konu: Sahabelerden Bazılarının Faziletleri - Abdullah İbnu Zübeyr (ra)
Ravi : Aişe (R.A)
Hadis : İslam`da doğan ilk çocuk Abdullah İbnu`z-Zübeyr (ra)`dir. Doğunca onu Resulullah (SAV)`a getirdiler. Bir hurma alarak ağzında gevdi, sonra (sevdiği şeyi) çocuğun ağzına soktu. Karnına ilk giren şey Resulullah (SAV)`ın tükrüğü oldu.

Konu: Resulullah (SAV)`ın Hükme Bağladığı Davalar
Ravi : Ebu Said (R.A.)
Hadis : İki kişi, bir hurma ağacının harimi hususunda ihtilaf ederek Resulullah (SAV)`a başvurdular. Resulullah (SAV) ağacın ölçülmesini emir buyurdular. Yedi veya beş zira` olduğu tesbit edildi. Aleyhissalatu vesselam (harimin) o kadar olmasına hükmetti.

Konu: Sihir Ve Kehanet Hakkında
Ravi : Aişe (R.A)
Hadis : Hz. Peygamber (SAV)`e (yahudiler tarafından) sihir yapıldı, öyle ki, Resulullah (SAV) yapmadığı bir şeyi yaptım vehmine düşüyordu. Bir gün benim yanımda iken Allah`a dua etti, sonra tekrar dua etti. Ve dedi ki: "Ey Aişe, hissettin mi, sorduğum hususta Allah bana fetva verdi?" "Hangi hususta Ey Allah`ın Resulü?" dedim. "İki kişi bana gelip, biri başucumda, diğeri de ayak tarafımda oturdu. Biri diğerine: "Bu zatın rahatsızlığı nedir?" dedi. öbürü: "Büyüdür!" dedi. Önceki tekrar sordu: "Kim büyüledi?" Diğeri: "Lebid İbnu`l`A`sam adındaki Beni Züreykli bir yahudi" diye cevap verdi. Öbürü: "Büyüyü neye yaptı?" dedi. Arkadaşı: "Bir tarakla saç döküntüsüne ve bir de erkek hurma tomurcuğunun içine" cevabını verdi. Diğeri: "Pekala, şimdi nerede?" diye sordu. Arkadaşı: "Zervan kuyusunda!" cevabını verdi." Bunun üzerine Resulullah (SAV) Ashabından bir grupla birlikte (ra) kuyuya gitti, ona baktı, kuyunun üzerinde bir hurma vardı. Sonra benim yanıma dönüp: "Ey Aişe! Allah`a yemin olsun, kuyunun suyu sanki kına ıslatılmış gibi (bulanık) ve (o kuyu ile sulanan) hurma ağaçlarının başları da sanki Şeytanların başları gibiydi!" dedi. Ben: "Ey Allah`ın Resulü! Onu (kuyudan) çıkardın mı?" diye sordum. "Hayır!" dedi ve ilave etti: "Bana gelince, Allah bana afiyet lütfetti ve şifa verdi. Ben ondan halka bir şer gelmesine sebep olmaktan korktum!" Resulullah onun gömülmesini emretti ve yere gömüldü."

Konu: Sahabelerden Bazılarının Faziletleri - Abdullah İbnu Zübeyr (ra)
Ravi : Aişe (R.A)
Hadis : Resulullah (SAV) Zübeyr`in evinde bir kandil görmüştü: "Ey Aişe" dedi. "Ben Esma`yı nifas olmuş (doğum yapmış) zannediyorum. Sakın çocuğa isim koymayın, ben isim koyacağım!" Sonra ona Abdullah ismini koydu ve elindeki bir hurma ile de tahnik yaptı.

Konu: İsim Ve Künye Hakkında Müteferrik Hadisler
Ravi : Ebu Rafi (R.A.)
Hadis : Hz. Fatıma (ra) oğlu Hasan (ra)`ı doğurduğu zaman, Resulullah (SAV)`ı kulağına ezan okurken gördüm" (Tirmizi hadisin sahih olduğunu söylemiştir. Rezin şu ziyadeyi kaydeder: "Kulağına ihlas süresini okudu, hurma ile tahnik etti ve ismini koydu.")

Konu: Hadd-i Sirkat
Ravi : Cabir (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) buyurdular ki: "hurma özü için, ağacın başındaki meyve için, dağda otlayan (ağıla girmemiş) koyun için, ihanet edilen emanet için, yağmalanılan için, kapıp kaçırılan için el kesilmez."[Rezin ilavesidir.]

Konu: Sütü Hayvanın Memesinde Bekletmeye Dair
Ravi : Ebu Hüreyre (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) şöyle buyurdular: "Deve ve koyunun memelerinde süt bekletmeyin. Kim böyle sütü bekletilmiş bir sağmal hayvan satın almışsa sağdıktan sonra muhayyerdir, dilerse kabul eder, dilerse bir sa` miktarında kuru hurma da vererek iade eder."

Konu: Haram Ve Helal Olan Kaplar
Ravi :
Hadis : Müslim`in bir rivayetinde şöyle denmiştir: "(Resulullah) hantemi yasakladı, bu (topraktan mamul her çeşit) küptür. Dübbayı yasakladı. Bu su kabağıdır. Müzeffeti yasakladı, bu ziftlenmiş kaptır. Nakiri yasakladı, bu kabuğu soyulup, içi oyulmuş hurma ağacıdır. Efendimiz, şırayı tuluklarda kurmamızı emretti."

Konu: Meyvelerin Ve Ekinlerin Satışına Dair
Ravi : Ebu Hüreyre (R.A.)
Hadis : Hz. Peygamber (SAV), kuru hurma vererek, tahmin yoluyla ariyyelerin satın alınmasına, beş vask veya beş vasktan az miktar için izin verdi." Ravilerden biri, "beş vask" mı dedi, yoksa "beş vasktan az" mı dedi diye şüphe etmiştir.

Konu: Zekatın Haram Olduğu Kimseler
Ravi :
Hadis : Sahiheyn`de gelen bir diğer rivayette şöyle denmiştir: "Resullulah (SAV) buyurdular ki: "Ben bazan evime dönüyor, yatağımda veya odamda yere düşmüş bir hurma buluyorum. Onu yemek üzere kaldırdığım vakit, "bu, sadaka hurması olmasın?" diye aklıma geliyor, korkup (tekrar yere) atıyorum."

Konu: Şuf`ay`a Dair Hadisler
Ravi : Osman (R.A.)
Hadis : Buyurdular ki: "Bir araziye sınırlar konacak olursa artık onda şufa hakkı kalmaz, ne kuyunun suyunda şufa hakkı ne de hurma ağaçlarını telkih de (döllemede) şufa hakkı kalmaz."

Konu: Haşr Suresi
Ravi : İbnu Ömer (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) Beni Nadir`in hurmalığını yaktırdı ve kestirdi. Burası (Medine`de Yahudilerin ikamet ettikleri yer olan) Büveyra (denen mevki) idi. Vak`a üzerine şu ayet indi: "Herhangi bir hurma ağacını kestiniz, yahud kökleri üstünde dikili bıraktınızsa (hep) Allah`ın izniyledir. (Bu izin de) fasıkları rüsvay edeceği için (verilmiş)dir" (Haşr, 5).

Konu: Tekasür Suresi
Ravi : Zübeyr (R.A.)
Hadis : Tekasür suresinde geçen: "Andolsun o gün elbet ve elbet nimet(ler)den hesaba çekileceksiniz" (8. ayet), ayeti ile ilgili olarak Hz. Peygamber (SAV)`e şöyle demiştir: "Ey Allah`ın Resulü! (yeyip içtiğimiz) hurma ve su olan iki siyahtan ibaretken hangi nimetlerden hesaba çekileceğiz?" Resulullah (SAV) şu cevabı verir: "O, mutlaka olacak!"

Konu: Sadaka Ve Nafakanın Fazileti
Ravi : Ebu Hüreyre (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) buyurdular ki: "Temiz şeylerinden kim ne tasadduk ederse -ki Allah sadece temizi kabul eder- Rahman onu sağ eliyle alır -ki O`nun her iki eli de sağdır- bu sadaka bir tek hurma bile olsa. O, Rahman`ın avucunda dağdan daha iri oluncaya kadar büyür, tıpkı sizin bir tayı veya bir boduğu büyütmeniz gibi (O da sadakanızı büyütür)."

Konu: Yalanın Ve Yalancının Zemmi
Ravi : Abdullah İbnu Amir (R.A.)
Hadis : Bir gün, Resulullah (SAV), evimizde otururken, annem beni çağırdı ve: "Hele bir gel sana ne vereceğim!" dedi. Aleyhissalatu vesselam anneme: "Çocuğa ne vermek istemişim?" diye sordu. "Ona bir hurma vermek istemiştim" deyince, Aleyhissalatu vesselam: "Dikkat et! Eğer ona bir şey vermeyecek olursan üzerine bir yalan yazılacak!" buyurdular.

Konu: Tabir Edilmiş Rüyalar
Ravi : Enes (R.A.)
Hadis : Hz. Peygamber (SAV)`in şöyle söylediğini işittim: Ben bu gece, rü`yamda, kendimi Ukbe İbnu Rafi`in evinde imişim gördüm. Orada bana İbnu Tab denen cinsten taze hurma getirildi. Ben bu rüyayı şöyle te`vil ettim: "Yükselme dünyada bizimdir, ahirette de hayırlı akibet bizimdir, dinimiz de tamamlanmıştır."

Konu: Meyve Ve Sebzelerin Zekatı
Ravi : Attab İbnu Üseyd (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) bize, hurmaya tahmin biçtiğimiz gibi, üzüme de tahmin biçmemizi ve zekatını kuru üzüm olarak almamızı emretti, tıpkı hurmanın zekatını kuru hurma olarak aldığımız gibi.

Konu: Meyvelerin Ve Ekinlerin Satışına Dair
Ravi : İbnu Ömer (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) müzabene`yi yasakladı. Müzabene, yaş hurmayı, ölçeğe vurarak kuru hurma mukabili satmaktır, keza taze üzümü ölçeğe vurarak kuru üzüm karşılığmda satmaktır.

Konu: Sayd`ın Cezası
Ravi :
Hadis : Muvatta`nın bir başka rivayetinde şöyle gelmiştir: "Bir adam Hz. Ömer (ra)`e, ihramda iken öldürdüğü çekirge hakkında sordu. Hz. Ömer, (yanında bulunan) Ka`bul-Ahbar`a: "Gel beraber hükmedelim" dedi. Ka`b: "Bir dirhem tasadduk etmesi gerekir" diye hükmetti. Hz. Ömer ona: "Sen dirhemleri buluyorsun. Şurası muhakkak ki hurma, çekirgeden daha hayırlıdır" dedi.

Konu: Bey`u`l-Garar Ve Diğerleri Hakkında
Ravi :
Hadis : Ebu Davud`dan gelen bir başka rivayette şöye denmiştir: "Deve ve davarın sütunu memesinde bekletmeyin. Kim böyle (memede sütü bekletilmiş) bir hayvanı satın alırsa, sağdıktan sonra muhayyerdir: Memnun kalırsa hayvanı alıkor, memnun kalmazsa hayvanı iade eder ve (sağdığı süte karşılık olmak üzere) bir sa` hurma verir."

Konu: Selem (Önceden Satma) Hakkında
Ravi : İbnu Abbas (R.A.)
Hadis : Hz. Peygamber (SAV) Medine`ye geldiginde Medineliler, bir yıllık, iki yıllık hurma mahsulünü peşinen satarlardI. Resulullah (SAV) onlara: "hurmayı kim önceden satarsa ölçüsünü, tartısını belirterek, vadesini tayin ederek satsın" buyurdu. (Bunu Beş Kitap tahric etmiştir. Buhari ve Ebu Davud`da gelen diğer rivayetlerde aynısı ifade edilmiş ve şöyle bir farklılığa yer verilmiştir: "...iki ve üç yıllık...")

Konu: Selem (Önceden Satma) Hakkında
Ravi : Muhammed İbnu Ebi`l-Mücalid (R.A.)
Hadis : Abdullah İbnu Şeddad İbni`l-Had ve Ebu Bürde selef mevzuunda ihtilafa düştüler. Beni, İbnu Ebi Evfa (ra)`a gönderdiler. Ben kendisine bu hususta sordum. Şu cevabı verdi: "Biz Resulullah (SAV), Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer (ra) devirlerinde buğday, arpa, kuru üzüm ve kuru hurma hususlarında selefte bulunurduk. Ben, İbnu Ebza`ya da sordum. O da buna benzer bir cevap verdi."

Konu: İhya`ul Mevat
Ravi : Urve (R.A.)
Hadis : Bana bu hadisi rivayet eden kimse şunu da anlattı: İki kişi Hz. Peygamber (SAV)`a müracaat ederek aralarındaki ihtilafı arzettiler: Bunlardan biri, diğerinin arazisine hurma ağacı dikmişti. Resulullah (SAV): "Tarla, eski sahibine aittir, ağaç diken de diktiklerini tarlada söksun" diye hükmetti. Ben ağaçların köklerine baltalarla vurulduğunu gördüm. Ağaçlar boylu boslu tam haldeydiler, hepsi de tarladan söküldüler.

Konu: Selem (Önceden Satma) Hakkında
Ravi : İbnu Ömer (R.A.)
Hadis : Bir adam selem yoluyla (yani parasını peşin alarak, çıkacak mahsulden verilmek üzere) bir ağacın hurmasını sattı. Fakat o yıl o ağaç hiç mahsul vermedi. Satıcı ile müşteri ihtilafa düşerek davalarını Hz. Peygamber (SAV)`e getirdiler. Resulullah (SAV) satıcıya: "Onun parasını nasıl helal addedersin, parayı geri ver" dedi. Sonra şunu söyledi; "hurma (yenmeye) salih oluncaya kadar onu selem yoluyla satmayın."

Konu: Sütü Hayvanın Memesinde Bekletmeye Dair
Ravi :
Hadis : Müslim`in bir rivayetinde "Müşteri satın aldığı, sütü bekletilmiş sağmal hayvan hakkında üç gün muhayyerdir. İade edecek olursa beraberinde bir sa` miktarında yiyecek verir, buğday değil" denmektedir. (Müslim`in bir başka rivayetinde: "...bir sa` kuru hurma verir, buğday değil" denir. Buhari ve Müslim`in rivayetlerinde: "Deve ve koyunun sütü (satış sırasında) memede bekletilmez" buyurular.)

Konu: Riba İle İlgili Hükümler
Ravi : Ömer İbnu`l-Hattab (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) buyurdular ki: "Altın altınla peşin olmazsa ribadır. Buğday buğdayla peşin satılmazsa ribadır. Arpa arpayla peşin satılmazsa ribadır. Kuru hurma kuru hurmayla peşin satılmazsa ribadir." (Metin, Sahiheyn`in metnidir. Buhari`nin bir rivayetinde, "verik (yani basılmış dirhem) verikle, altın altınla.." şeklinde gelmiştir.)

Konu: Meyvelerin Ve Ekinlerin Satışına Dair
Ravi : Cabir (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) muhabere ve muhakale`yi yasakladı. Ata der ki: Cabir bize şu açıklamayı yaptı: Muhabere: Boş araziyi, sahibi bir başkasına verir. Alan adam bütün masrafları karşılayarak tarlayı eker. Tarla sahibi mahsulden hisse alır, Müzabene`ye gelince, bunun "daha ağaçta iken yaş hurmayı, kuru hurma ile ölçekle satmak" olduğunu söyledi. Muhakale ise, ekinden cari bir alış-veriş, müzabene`ye benzer, ekinin ölçekle buğday mukabili satılmasıdır.

Konu: Müzaraanın Cevazı
Ravi : Rafi İbnu Hadic (R.A.)
Hadis : Yanıma Züheyr geldi ve bana: "Resulullah (SAV) bize faydalı olan bir şeyi yasakladı" dedi. Ben: "Resulullah (SAV) her ne söyledi ise, mutlaka haktır!" dedim. "Muhakala`yı (tarla kiralamasını) nasıl yaptığımızı sordu. Ben de: "Biz onu, dörtte bir ve kuru hurma ve arpadan vasklarla ücretlendiriyoruz" dedim, bunun üzerine Aleyhissalatu vesselam: "Öyle yapmayın! Araziyi ya kendiniz ekin veya ektirin veya (kimseye vermeyip) sahip olun!" buyurdular." Rafi der ki: "Ben de: "(Başüstüne!) dinlemek ve itaat etmek (borcumuzdur!)" dedim."

Konu: Resulullah (SAV)`ın Vasfettiği İlaçlar
Ravi : Ümmü`l-Münzir Bintu Kays (R.A.)
Hadis : Beraberinde Ali (ra) olduğu halde Resulullah (SAV) yanıma girdi. Ali bu sırada (geçirdiği bir hastalığın) nekahet devresinde idi. Evimizde busr (hurma çağlası) salkımları asılı idi. Resulullah (SAV) ondan yemeye başladı. Ali de yemek üzere kalktı. Resulullah (SAV) Ali`ye yönelerek: "Ağır ol, ağır ol! Sen daha nekahet dönemindesin!" dedi ve Ali bırakıncaya kadar tekrarladık. Ümmül-Münzir, anlatmaya devam ederek: "Ben arpa ve çöğender otundan yemek pişirip getirdim. Resulullah (SAV): "Ey Ali," buyurdular, "bundan al, bu sana daha faydalı!"

Konu: Ateşte Pişenin Yenmesi
Ravi : Cabir (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) çıktı, beraberinde ben de vardım. Ensardan bir kadına uğradı. Kadın ona bir koyun kesti. Bir tabak taze hurma getirdi, ondan yeyip sonra öğle için abdest aldı ve namaz kıldı. Sonra (namazdan) ayrıldı. Kadın ona koyundan arta kalan birşeyler getirdi. Resulullah (SAV) onu da yiyip ikindiyi kıldı, bu sırada abdest almadı. (Bu Tirmizi`nin lafzıdır. Ebu Davud ve Mesai`nin rivayetinde: "Resulullah`ın son iki icraatından biri, ateşin değiştirdiğinden abdest almayı terketmekti" denmiştir.)

Konu: Zıhar Hakkında
Ravi : Seleme İbnu Sahr el-Beyazi (R.A.)
Hadis : Ben, bir başkasında rastlanmayacak derecede kadın mevzuunda zaafı olan (ve şiddetli ihtiyaç duyan) bir kimseydim. Ramazan ayı girince (tahammül edemeyip oruçlu iken) hanımına temas ediveririm diye korktum. Ve Ramazan boyu devam edecek bir zıharda bulundum. Sabah olunca yakınlarıma gidip durumu haber verdim. Ve: "Benimle Resulullah (SAV)`a gelin (durumumu serayım)" dedim. "Vallahi hayır! Gelmeyiz!" dediler. Resulullah`a tek başıma gittim, durumu haber verdim. "Yani sen böyle mi yaptın ey Seleme?" buyurdular. Ben: "Evet ben öyle yaptım! Evet ben öyle yaptım. Ancak Allah`ın emri karşısında sabırlıyım, Allah size her ne göstermişse onu bana hükmedin!" dedim. "Bir köle azad et!" emrettiler. Ben: "Sizi hak peygamber olarak gönderen Zat-ı Zülcelal`e yemin olsun şundan başka rakabem yok" deyip rakabeme elimle şaplattım. "Öyleyse peş peşe iki ay oruç tutacaksın!" buyurdular. Ben: "Ama ben bu günahı oruç yüzünden işledim, (dayanamam)!" dedim. "Öyleyse" buyurdular, "altmış fakire bir vask kuru hurma taksim et!" "Seni hak peygamber gönderen Zat-ı Zülcelale yemin olsun (ben ve hanım, her) ikimiz aç ve yiyeceksiz olarak geceyi geçirdik" dedim. (Aleyhissalatu vesselam bu sözüm üzerine): "Beni Zureyk`in sadaka mallarına bakan memura git, o miktar (hurma)yı sana versin, sen altmış fakire yedir. Geri kalan bakiyeyi de sen ve iyaliniz yeyin" buyurdular. Ben kavmime döndüm. Onlara: "Sizden zorluk ve bed fikir gördüm. Resulullah (SAV)`da ise genişlik ve güzel fikir buldum. Bana sadakanızdan verilmesini emretti!" dedim.

Konu: Cansızların Resulullah (SAV)`la Konuşmaları
Ravi : İbnu Abbas (R.A.)
Hadis : Bir bedevi gelerek Aleyhissalatu vesselam`a: Senin Allah elçisi olduğunu ne ile bileyim?" dedi. Aleyhissalatu vesselam: "hurma ağacından şu salkımı çağırmamla. O benim Allah`ın elçisi olduğuma şehadet eder!" dedi ve onu çağırdı. Salkım, ağaçtan inmeye başladı. Resulullah (SAV)`ın yanına düştü ve: "Selam senin üzerine olsun ey Allah`ın Resulü!" dedi. Sonra Aleyhissalatu vesselam ona; "Haydi yerine dön!" emrettiler. Salkım, yerine döndü ve eski yerine kaynadı. Bedevi (bu manzara karşısında) Müslüman oldu."

Konu: Resulullah (SAV)`ın Vasfettiği İlaçlar
Ravi : Ebu Hüreyre (R.A.)
Hadis : Halk: "Mantar toprağın çiçek hastalığıdır" demiştir. Resulullah (SAV) şöyle söylediler: "Mantar (Allah`ın Beni İsrail`e in`am ettiği kudret helvası denen) menn`dendir. Suyu göz için şifadır, Acve (denen hurma cinsi) cennettendir ve zehire karşı şifadır." Ebu Hüreyre ilave eder: "Ben üç veya beş veya yedi mantar aldım, onları sıkıp suyunu bir şişeye koydum. Gözü hasta olan bir cariyeme tatbik ettim. İyileşti."

Konu: Kur`an`ın Faziletine Dair
Ravi : Ebu Musa (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) buyurdular ki: "Kur`an okuyan mü`minin misali portakal gibidir. Kokusu güzel tadı hoştur. Kur`an okumayan mü`minin misali hurma gibidir. Tadı hoştur fakat kokusu yoktur. Kur`an`ı okuyan facir misali reyhan otu gibidir. Kokusu güzeldir, tadı acıdır. Kur`an okumayan facirin misali Ebu Cehil karpuzu gibidir, tadı acıdır, kokusu da yoktur."

Konu: İyilik Üzerine Müteferrik Hadisler
Ravi : Adiy İbnu Hatim (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) buyurdular ki: "Sizden herkese Rabbi, aralarında bir tercüman olmaksızın, doğrudan doğruya hitab edecektir. Kişi o zaman (ateşe karşı bir kurtuluş yolu bulmak üzere sağına bakar, hayatta iken gönderdiği (hayır) amellerden başka birşey göremez. Soluna bakar, orada da hayatta iken işlediği (kötü) amellerden başka birşey göremez. Ön cihetine bakar, Karşısında (kendini beklemekte olan) ateşi görür, (Ey bu dehşetli güne inanan mü`minler!) yarım hurma ile de olsa kendinizi ateşten koruyun. Bunu da bulamazsanız güzel bir sözle koruyun"

Konu: Müzaraanın Cevazı
Ravi : İbnu Ömer (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV), meyve ve ekinden çıkacak olan bütün mahsulün yarısı karşılığında Hayber`ı (Yahudilere) verdi. Her sene zevcelerine, yüz vask veriyordu. Seksen vask kuru hurma, yirmi vask arpa. Hz. Ömer (ra) başa geçince, Hayber`ı taksim etti ve Resulullah (SAV)`ın zevcelerini, kendilerine arazı ve suyu ikta etmek veya her yıl almakta oldukları vaskları tazmin etme arasında muhayyer bıraktı. Onlar bu teklifi benimsemede farklı kararlara vardılar. Bir kısmı arazi ve suyu tercih etti, bir kısmı da vaskları tercih etti. Hz. Aişe ve Hz. Hafsa (ra) arazi ve suyu tercih edenlerdendi."

Konu: Yiyecek Ve İçeceklerin Artıp Bereketlenmesi
Ravi : Ebu Hureyre (R.A.)
Hadis : Bir gün, elimde birkaç hurma olduğu halde, Hz. Peygamber (SAV)`ın yanına geldim ve: "Ey Allah`ın Resulü, şunlara bereketle bir, dua ediverin!" dedim. Hemen onları biraraya getirip, sonra onların bereketi için bana dua etti. Sonra: "Bunları al, şu erzak kabına koy. Her ne zaman bundan bir şey almak isteyince, elini içine daldır ve al. Sakın, içindekileri döküp dağıtma!" buyurdular. Ben de öyle yaptım. Ben bundan şu şu kadar vask miktarında Allah yolunda tasaddukta bulundum. Ayrıca biz ondan hem kendimiz yedik hem de başkalarına yedirdik. Onu belimden hiç ayırmadım. Bu hal, Hz. Osman`ın şehid edildiği güne kadar devam etti. O zaman koptu. (Rezin şu ilavede bulundu: "Ve düştü, buna çok üzüldüm.)"

Konu: Hayvanlara Merhamet
Ravi : Abdullah İbnu Cafer (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV)`ın kaza-i hacet yaparken geri tarafından istitar (perdelenme) için en ziyade tercih ettiği sütre, bir bina veya bir hurma kümesi idi. Bir seferinde Ensardan bir zatın bahçesine girdi. Orada bir deve vardı. Deve Resulullah (SAV)`ı görünce inledi ve gözlerinden yaşlar aktı. Aleyhissalatu vesselam deveye yaklaştı ve gözyaşlarını sildi. Hayvan sakinleşti. "Bu devenin sahibi kimi" diye sorarak ilgi gösterdi, Ensar`dan bir genç: "O bana aittir ey Allah`ın Resulü!" deyip ortaya çıkınca Hz. Peygamber onu payladı: "Allah`n sana mülk kıldığı bu deve hakkında Allah`tan korkmuyor musun? Bak! Bu bana şikayette bulundu. Sen bunu acıktırıyor ve fazla çalıştırarak da yoruyormuşsun."

Konu: Resulullah (SAV) Ve Ashabının Yaşayışlarında Fakr
Ravi : Ebu Hüreyre (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) bir gün (veya gece mutad olmayan bir saatte) mescide geldi. Orada Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ömer (ra)`e rastladı. Onlara (bu saatte) niye geldiklerini sordu. "Bizi evden çıkaran açlıktır!" dediler. Resulullah da: "Beni de evde çıkaran açlıktan başka bir şey değil!" buyurdu. Hep beraber Ebü`l`Heysem İbnu`l Teyyihan`a, gittiler. O, bunlar için arpadan ekmek yapılmasını emretti. Ekmek yapıldı. Sonra kalkıp bir koyun kesti. Yanlarında bir hurma ağacında asılı olan tatlı suyu indirdi. Derken yemek geldi, yediler ve o sudan içtiler. Resulullah (SAV): "Şu günün nimetinden (Kıyamet günü) hesap sorulacak! (Açlık sizi evinizden çıkardı. Bu nimetlere nail olduktan sonra dönüyorsunuz!" buyurdu.

Konu: Haddlerde Şefaat Ve Müsamaha Hakkında
Ravi : Ebu Ümame İbnu Sehl İbni Huneyf (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV)`ın Ensari bazı sahabelerinden naklen anlatıyor: "Ensar`dan bir adam hastalandı ve çöktü, öyleki bir kemik bir deriye döndü. Bir ara Ashab`dan birine ait bir cariye hastanın yanına girmişti. Adam, ona müncezib oldu ve temasta bulundu. Bu sırada, kavminden kendisine geçmiş olsun ziyaretine gelenler oldu. Yaptığı işi onlara haber verdi ve: "Benim için Resulullah (SAV)`a sorun, ben yanıma giren bir cariyeye temasta bulundum" dedi. Durumu Hz. Peygamber (SAV)`e anlattılar ve ilaveten: "Hiç kimsede hastalığın bu derece şiddetlisini de görmedik. Adamı sana getirmeye kalksak kemikleri kırılıp dağılacaktır, bir kemik bir deriden başka bir şey değil!" dediler. Resulullah (SAV) "Yüz tane hurma çubuğu alın, (bunları tek bir sopa halinde bağlayıp) adama bir kere vurun!" diye emretti.

Konu: Gazveler - Beni Nadir
Ravi : İbnu Ömer (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) Beni`n-Nadir hurmalığını kesti ve yaktı. Bu hurmalığa el Büveyre deniyordu. Büveyre hakkında Hassan İbnu Sabit (ra) şöyle demişti: "Büveyre`de tutuşan yangın, Beni Lüey reislerine ehemmiyetsiz geldi." Ebu Süfyan İbnu`l-Haris İbni Abdilmuttalib ona şöyle cevap verdi: "Allah bu yapılanı (yangını) devam ettirsin. -Büveyre`nin etrafını da cehennem yaksın. Yangından hangimizin uzakta olduğunu bileceksin.- Mekke, Medine`den hangisinin zarardîde olduğunu göreceksin." Müslim`in rivayetinde şu ziyade var: "Şu ayet bu hadise hakkında nazil olmuştur: "İnkarcı kitap ehlinin yurtlarında hurma ağaçlarını kesmeniz veya onları kesmeyip gövdeleri üzerinde ayakta bırakmanız Allah`ın izniyledir. Allah yoldan çıkanları böylece rezilliğe uğratır." (Haşr 5).

Konu: Resulullah (SAV)`ın Zevceleri
Ravi : Enes (R.A.) (R.A.)
Hadis : Resulullah (SAV) Hayber`e geldi. Allah kaleyi fethetmeyi müyesser kılınca, kendisine Safiyye Bintu Huyey İbni Ahtab`ın güzelliğinden bahsedildi. Safiyye`nin kocası savaş sırasında öldürülmüştü. Kadın daha yeni evlenmişti. Aleyhissalatu vesselam, ganimetten pay olarak kendisine onu seçti. Oradan Safiyye ile birlikte çıktılar. Revha nam mevkiye geldiler. Aleyhissalatu vesselam orada gerdek yaptı. Sonra küçük bir yaygı içerisinde has (denen hurma, yağ ve keş`ten mamul bir yemek) hazırladı. Sonra bana: "Etrafındakileri çağır!" buyurdu. Bu, Resulullah (SAV)`ın Safıyye için verdiği düğün yemeği idi. Sonra oradan Medine`ye hareket ettik. Resulullah (SAV) Safiyye için, bineğinin terkisine bir örtü seriyordu. Sonra devesinin yanıda çömelip dizini dayadı. Safiyye (ra), dizine basarak deveye bindi.

Konu: Yiyecek Ve İçeceklerin Artıp Bereketlenmesi
Ravi : Ebu Hureyre (R.A.)
Hadis : Biz Resulullah (SAV)`la beraber bir seferde idik. Derken bir ara halkın azığı tükendi. Bineklerinden bazısını kesmek istediler. Hz. Ömer (ra), (Aleyhissalatu vesselam`a müracaat ederek): "Ey Allah`ın Resulü! Ben cemaatin geri kalan yiyeceklerini toplasam da sen onlar üzerine - bereketlenmeleri için- dua ediversen daha iyi olur, (bineklerimizi kesmeyiz)!" dedi. Aleyhissalatu vesselam da öyle hareket etti. Buğdayı olan buğdayını, hurması olan hurmasını, (hurma) çekirdeği olan da çekirdeğini getirdi. "Çekirdekle ne yapıyorlardı?" diye sorulunca açıkladı: "Halk onu emiyor, üzerine de su içiyorlardı. Resulullah dua buyurdu, (taam öylesine bereketlendi ki) herkes azık kaplarını yiyecekle doldurdu. Aleyhissalatu vesselam bu ilahi ikram karşısında: "Şehadet ederim ki Allah`tan başka ilah yoktur ve ben O`nun resulüyüm. Bu iki kaziyede şüpheyi düşmeden Allah`a kavuşan cennete gidecektir" buyurdu."

Kaynak : ihya.org (Kütüb-ü Sitte Hadisleridir)
Kaynaklar :
1. ihya.org (Kütüb-ü Sitte Hadisleridir)(özel izin ile)